Kuzey Amerika bizonlarının Avrupa kökenli yerleşimciler tarafından kitlesel olarak katledilmesi, iyi bilinen bir ekolojik felakettir. 1870 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde tahminen sekiz milyon bizon dolaşıyordu, ancak sadece 20 yıl sonra ikonik hayvanların sayısı 500'den azı kaldı.
Kitlesel katliam, Great Plains'e yeni gelen ve endüstriyel kullanım için deri ve kemik satan bazı yerleşimcilere, avcılara ve tüccarlara kısa bir ekonomik nimet sağladı.
Buna karşılık, yaşamları bizonlara bağlı olan yerli halklar, yıkıcı bir ekonomik şok yaşadı; ekonomik bir araştırma, bunun bugün hala bu topluluklara yansıdığını ortaya koyuyor.
The Review of Economic Studies, Emory Üniversitesi, Toronto Üniversitesi ve Victoria Üniversitesi'ndeki ekonomistlerin bulgularını yayınladı. Araştırmacılar, bizon kaybının hayatları hayvanlara bağlı olan Yerli halklar üzerindeki hem anlık hem de uzun vadeli ekonomik etkilerini ölçtüler.
Bizonla akraba olan kişilerin ortalama boylarındaki değişiklikler, bunun çarpıcı bir örneğidir. Bir popülasyondaki yetişkin boyu, özellikle gelişimin erken dönemlerinde beslenme ve hastalıklardan etkilenebildiği göz önüne alındığında, zenginlik ve sağlığın bir göstergesidir.
Bizona bağımlı olan Yerli erkekler ortalama olarak yaklaşık 1,8 metre boyundaydı veya bizona bağımlı olmayan Yerli erkeklerden yaklaşık bir inç daha uzundu.
Emory Üniversitesi'nde ekonomi profesörü ve makalenin yazarlarından biri olan Maggie Jones, "19. yüzyılın ortalarında dünyanın en uzun insanları arasındaydılar" diyor. "Fakat bizonların neslinin tükenme noktasına gelmesinin ardından, katliamdan sonra doğan insanların boyları da hızla azaldı."
Bir nesil içinde, katliamdan en çok etkilenen Yerli halkların ortalama boyu bir inçten fazla azaldı.
Jones, "Bu büyük bir düşüş, ancak ekonomik şokun büyüklüğü göz önüne alındığında bu pek de şaşırtıcı değil" diyor.
Makale, 20. yüzyılın başlarında bizon bağımlısı Yerli uluslarda çocuk ölüm oranının yüzde 16 puan daha yüksek olduğunu ve çalışma çağındaki bir erkeğin bir meslek bildirme olasılığının, hiçbir zaman bu mesleği yapmamış Yerli uluslarla karşılaştırıldığında yüzde 19 daha düşük olduğunu gösteriyor.
20. yüzyılın ikinci yarısından günümüze kadar bizon kullanan uluslarda kişi başına düşen gelir diğer uluslarla karşılaştırıldığında ortalama %25 daha düşük kaldı. Kalıcı boşluk, tarımsal üretkenlik, özyönetim veya rezervasyon arazilerinin bireysel mülkiyet için ayrılan küçük tahsislere bölünmesine izin veren 1887 tarihli Dawes Yasası'nın uygulanması gibi faktörlerdeki farklılıklarla açıklanamadı.
Araştırmacılar, krediye sınırlı erişimin, bizona bağımlı bazı ulusların, bizonun neredeyse tükenmesinin ardından ekonomik olarak uyum sağlama yeteneğini kısıtlayan bir faktör olduğunu buldu.
Jones, "Ekonomistlerin rollerinden biri, insanların daha etkili politikalar tasarlamaya çalışırken başvurabilecekleri niceliksel kanıtlar sağlamaktır" diyor. "Bizona bağımlı insanlar arasındaki eşitsizlikleri ve bu eşitsizliklerin kaynaklarını ve gelişimini karşılaştıran veriler sağlayarak, durumu iyileştirme çabalarını desteklemeyi umuyoruz."
Makalenin diğer ortak yazarları ekonomistler Donn Feir (Victoria Üniversitesi) ve Rob Gillezeau'dur (Toronto Üniversitesi).
Jones'un ekonomik araştırma odağı tarih, emek ve eğitimi içermektedir. Kuzey Amerika'daki gruplar arasındaki sosyoekonomik eşitsizliklerin kalıcılığını daha iyi anlamak için bu alanlardaki niceliksel araçları kullanıyor.
Bizon katliamının ekonomik etkileri, kendisi ve ortak yazarlarının araştırmaya karar verdiği Yerli halkların tarihinin gözden kaçan bir parçasıdır.
10.000 yıldan fazla bir süre boyunca bizon, Büyük Ovalar, Kuzeybatı ve Rocky Dağları bölgelerindeki birçok Yerli Amerikalının temel geçim kaynağı olarak hizmet etti. Hayvanlar beslenmenin yanı sıra giysi, barınma ve battaniye için deri, alet ve ekipmanlar için de kemik sağladılar. Derileri tabaklamak için yağ elde etmek için beyin ve torbalar ve su kapları oluşturmak için mide de dahil olmak üzere, hayvanın neredeyse her parçası kullanıldı.
Kanıtlar, bizonlara bağımlı olan Yerli toplumların, Avrupalı çağdaşlarıyla karşılaştırılabilir veya bazı durumlarda onlardan daha iyi yaşam standartlarına sahip olduklarını gösteriyor.
Atın ortaya çıkışı ve Avrupalıların gelişiyle bizon popülasyonunda kademeli bir düşüş başladı. Ancak 1870'e gelindiğinde hayvanların toplu katliamı başladı. Ölüme neden olan faktörler arasında kıtalararası demiryolunun tamamlanması, bizon derilerini daha çekici hale getiren Avrupa tabaklama teknolojisindeki gelişmeler ve ABD Ordusu'nun Yerli halkları çekincelere zorlama çabalarına yardımcı olmak için hayvanları ortadan kaldırmaya teşvik etmesi yer alıyordu.
Bazı bölgelerde bizonlar on yıldan biraz daha uzun bir sürede yok edildi. Jones ve ortak yazarları, katliamı Kuzey Amerika tarihinde kritik bir endüstrinin en büyük ve en hızlı kayıplarından biri olarak tanımlıyor.
Jones, "Bizon kullanımı etrafında yüzyıllarca süren insan sermayesi inşa edildi ve 10 ila 20 yıl içinde bu ekonomik destek ortadan kalktı" diyor. "Ve Yerli halklar için birçok ekonomik uyum kanalı kesildi."
Yazarlar, yerli halkın çekincelere zorlandığını, hareketlerinin kısıtlandığını ve 1924 yılına kadar Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı olmalarına izin verilmediğini belirtiyor.
Jones ve meslektaşlarının bizon katliamının etkilerini ölçmek için yararlandıkları kaynaklar arasında antropologlar tarafından toplanan ve 15 ciltlik Smithsonian Handbook on Indian Populations'da yayınlanan veriler de yer alıyor.
Ekonomistler, coğrafi konumlarına ve bizonların birincil besin kaynağı olup olmadığına bağlı olarak yaklaşık 24 Yerli ulusu "katliamla karşı karşıya" olarak tanımladı.
Bizona bağımlı olmayan yerli uluslarla bizona bağımlı uluslar arasındaki niceliksel analizde, toplulukların özyönetim statüsündeki farklılıklar, tarımsal üretkenlik biçimlerindeki farklılıklar ve toprağın tarımsal üretime uygunluğu gibi faktörleri kontrol ettiler. Dust Bowl'un etkileri ve Dawes Yasasının farklı uygulamaları.
Bizonlardaki düşüşün ekonomik sonuçlar üzerindeki kalıcı etkilerini ölçmek için araştırmacılar çeşitli kaynaklardan yararlandı: Hindistan İşleri Bürosu (1945'ten itibaren), ABD Nüfus Sayımı (1980, 1990, 2000) ve Amerikan Toplum Araştırmaları (2007-2012 ve 2012) 2015-2019).
Veriler, eskiden bizona bağımlı olan ulusların gelirinin 2019 yılına kadar diğer Yerli ulusların gelirinden %25 daha düşük kaldığını gösterdi.
Araştırmacılar, bizonların kitlesel katliamının başladığı 1870 yılında finansal kurumlara daha yakın konumlanan bizonlara bağımlı topluluklar için nispeten daha olumlu gidişatlar buluyor.
Jones, "Bir bankaya yakınlık ve krediye erişim, bizonun azalmasının yarattığı mali zorlukların bir kısmını hafifletmeye yardımcı olacak önemli bir faktör gibi göründü" diyor. "Birçok Yerli topluluk hâlâ bankacılık çöllerinde yaşıyor. Bu da karşınıza çıkan her türlü zorluğa uyum sağlamayı daha da zorlaştırıyor."
Araştırmacılar şimdi bizon bağımlısı ulusların ekonomik sonuçları üzerinde psikolojik travmanın potansiyel rolünü araştırıyorlar.
Jones, "Bison sadece bazı Yerli ulusların ekonomisinin anahtarı değildi" diyor. "Bizonlar aynı zamanda önemli kültürel ve manevi sembollerdi. Parçalandıklarında psikolojik bir etki beklersiniz. Bu, hikâyenin bu makalenin anlatamadığı önemli bir kısmı."
